Trump'a sandık darbesi: Demokratlar Kongrede çoğunluğu elde etti

İşte seçim gecesinde yaşananlar: ABD'de yeni Kongre üyelerinin yanı sıra 50 eyaletin 36'sında yeni valilerin belirlenmesi için de seçim yapıldı. Resmi olmayan sonuçlara göre Demokratlar, 15 yıl aradan sonra eyaletlerin çoğunda yönetimi elde etti. Buna göre 50 valiliğin en az 27'si Demokratların, 20'si ise Cumhuriyetçilerin yönetiminde olacak. Geriye kalan eyaletlerde ise sonuçlar henüz netleşmedi. Ara seçimler öncesinde 26 eyalette Cumhuriyetçi, 24 eyalette ise Demokrat valiler görev yapıyordu. Demokratlar en az dört eyalette valilik koltuğunu Cumhuriyetçilerden aldı. Georgia'da Keisha Lance Bottoms, Iowa'da Rob Sand, Teksas'ta Gina Hinojosa ve Ohio'da Amy Acton vali seçildi. Bottoms, aynı zamanda ABD tarihinde vali seçilen ilk siyah kadın oldu. New Mexico'da ise Demokrat Deb Haaland, ABD tarihinde valiliğe seçilen ilk yerli olarak tarihe geçti. Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, ABD'deki ara seçimlerde Kongrenin her iki kanadında da çoğunluğu elde eden Demokratları, "tarihi zaferleri" nedeniyle tebrik etti. Sosyal Demokrat Partili (SPD) siyasetçi, Berlin'de yaptığı açıklamada, seçimler sonrasında da ABD yönetiminin değişmeyeceğini belirterek, Almanya'nın Washington ile güvene dayalı iş birliğini sürdüreceğini söyledi. ABD Başkanı Donald Trump'ın yakın döneme ilişkin planlarının nasıl şekilleneceğini bilmediğini ifade eden Pistorius, Alman hükümetinin hem Demokratlarla hem de Cumhuriyetçilerle eşit düzeyde temas kuracağını kaydetti. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD'deki ara seçim sonuçlarını seçmenlerin İran ile yürütülen savaşa karşı çıktığının bir göstergesi olarak değerlendirdi. Kalibaf, X hesabından yaptığı ımda, "Amerikalılar savaşa hayır dedi ve biz bu mesajı destekliyoruz" ifadelerini kullandı. Washington yönetiminin kamuoyunun iradesini görmezden gelmemesi gerektiğini belirten Kalibaf, ABD'nin İran'a saldırmaması gerektiğini söyledi. Kalibaf, ABD yönetiminin "uluslararası finansörlere ve şantajcılara" hizmet etmek uğruna halkın iradesini dikkate almaması halinde, İran'ın "hayır" yanıtının beraberinde bir kâbus getireceğini savundu. Demokrat siyasetçi Abdul El-Sayed, Cumhuriyetçilerin adayı Mike Rogers'ı geride bırakarak ABD Senatosuna seçildiğini açıkladı. Böylece ilk sonuçlara göre El-Sayed, Senatoya seçilen ilk Müslüman siyasetçi oldu. Detroit'teki seçim merkezinde konuşan El-Sayed, "Michigan, başardık. Michigan eyaletinin seçilmiş senatörü olmaktan büyük gurur duyuyorum" dedi. Eyaletteki Demokrat Parti ön seçimlerinde adaylık yarışını kaybeden Temsilciler Meclisi üyesi Haley Stevens, seçimlere kısa süre kala Cumhuriyetçilerin adayı Rogers'a destek vereceğini açıklamıştı. Ancak bu son dakika desteğine rağmen Abdul El-Sayed, Michigan'daki yarıştan galip çıkmayı başardı. ABD Başkanı Donald Trump, Kongre'nin her iki kanadında da çoğunluğu sağlayan Demokratları tebrik etti. Fox News'e konuşan Trump, "Bence Demokratlar iyi iş çıkardı. Gerçekten öyle düşünüyorum. Bence iyi iş çıkardılar. Çok iyi mücadele ettiler" dedi. Trump telefonla bağlandığı Fox yayınında Demokratların yasa tasarılarını veto edeceği mesajını da verdi. "Önüme mantık dışı şeyler getirecekler ve ben de veto edeceğim" ifadesini kullanan Trump, "Birkaç ay boyunca veto ettikten sonra beni arayıp, 'bu işi nasıl halledeceğiz' diye soracaklar. O zaman birlikte çalışacağız" şeklinde konuştu. Trump, Cumhuriyetçilerin ara seçimlerde yaşadığı oy kaybında İran savaşının rol oynadığını da kabul etti. Savaşın Cumhuriyetçi adayları zor durumda bıraktığını kaydeden Trump, ancak seçmenlerin genel olarak tutumunu desteklediğini savundu. ABD Başkanı Trump daha önce New York Times'a (NYT) yaptığı açıklamada da Kongrenin her iki kanadında da Demokratların elde ettiği zaferi kabul edeceğini söyledi. "Bu sonuçları kesinlikle kabul etmeye hazırım" diyen ABD Başkanı, "Demokratlarla birlikte çalışacağız ve bildiğiniz gibi onlarla çalışmayı dört gözle bekliyoruz, muhtemelen bir şekilde uzlaşacağız" ifadelerini kullandı. Kansas'ta Adam Hamilton, Cumhuriyetçi rakibini mağlup etti. Böylece Demokratlar 1932'den bu yana Kansas'tan ilk kez senatör çıkarmış oldu. 94 yıl sonra gelen bu başarı aynı zamanda Demokratlara Senatoda çoğunluğu sağladı. CNN projeksiyonuna göre, Demokratlar Temsilciler Meclisinden sonra Senatoda da kontrolü ele geçirdi. Amerikan basınına göre, henüz sayılmamış oylar bu sonucu değiştirmeyecek. Bu, Trump'ın Kongre desteğini kaybettiği anlamına geliyor; Demokratlar kalan iki yıllık görev süresinde Başkan'ın gücünü sınırlama şansı elde etti. Öte yandan Trump sosyal medya hesabından, üzerinde "Veto" yazan kırmızı bir şapka görseli tı. ABD Başkanı seçimlerden hemen önce, Kongrede kontrolü kaybetmeleri hâlinde Demokratlara karşı veto yetkisini kullanacağını açıklamıştı. Bu durumun yasama süreçlerinde tıkanma yaratacağı belirtiliyor. Amerikan basınına göre, Cumhuriyetçilerin kalesi olarak bilinen Teksas Demokratlara geçti. James Talarico yaklaşık 30 yıl sonra eyalette seçim kazanan ilk Demokrat aday oldu. ABD'nin en büyük ve önemli eyaletlerinden Teksas'ta valilik pozisyonu da yine yaklaşık 30 yıl sonra Demokrat Parti'ye geçti. Gina Hinojosa Teksas'ın yeni valisi seçildi. Başta Elon Musk olmak üzere Trump destekçisi bazı iş insanları şirket merkezlerini veya ikametlerini Demokrat California'nın politikalarına tepki olarak Teksas'a taşımıştı. Bu arada CNN projeksiyonuna göre Ohio da Cumhuriyetçi Parti'den Demokratlara geçti. Böylece Demokratlar Senatoda kontrolü sağlamaya çok yaklaştı. Kesin olmayan sonuçlar Cumhuriyetçilerin önemli oranda oy kaybettiğine işaret ederken Donald Trump yenilgiyle arasına mesafe koymaya çalıştı. Truth Social'dan tığı mesajda Trump, "Ben oy pusulasında yoktum. Eğer olsaydım ezici bir zafer kazanırdık" dedi. Ancak Trump kampanya boyunca seçmenlere "Oy pusulasında ben varmışım gibi davranın" şeklinde seslenmiş, Cumhuriyetçi adayları bizzat belirlemiş ve onlarla mitinglere katılmıştı. ABD'nin batısında vatandaşlar oylarını kullanmaya devam ederken ülkenin doğu kesimlerinde sonuçlar netleşmeye başladı. Kuzey Carolina'da Roy Cooper Cumhuriyetçilere ait sandalyeyi Demokratlara kazandırmayı başardı. Komşu eyalet Güney Carolina'da da Annie Andrews Demokratlar adına benzer bir başarıya imza attı. Demokratların Senatoda çoğunluk için Cumhuriyetçilerin elindeki dört sandalyeye ihtiyaçları var, bu iki eyaletten gelen sonuçlar partiyi hedeflerine bir adım yaklaştırdı. Georgia'dan da Demokratlar lehine kritik bir sonuç geldi; Jon Ossoff yeniden seçilerek Senatodaki koltuğunu korudu. Cumhuriyetçiler bu sandalyeyi kendi renklerine katabilmeyi umuyordu. Temsilciler Meclisinde ise şu ana kadar gelen sonuçlara göre Demokratlar çoğunluğu ele geçirmiş görünüyor. CNN, kalan oyların Temsilciler Meclisi için tabloyu değiştirmeyeceği, gecenin Demokratların zaferi ile tamamlanacağı öngörüsünde bulundu. Ara seçimlerden önce Florida'da Cumhuriyetçi yönetim seçim bölgelerini kendilerine avantaj sağlayacak şekilde yeniden çizmişti. O dönem eyalette tansiyonu yükselten tartışmalı süreç, seçim gecesi Cumhuriyetçiler için beklenen sonucu vermemiş görünüyor. Projeksiyonlara göre, eyalette yeniden çizilen üç seçim bölgesini Demokrat adaylar kazandı. Donald Trump seçim yayınını beğenmediği Fox News'e sert tepki gösterdi. Kanal uzun yıllardır Trump'ı desteklemesiyle biliniyor. Sosyal medya sitesi Truth Social'dan Fox'u hedef alan Trump, kanalın düşen izlenme oranlarını kendisine yeterince sadık olmamasına bağladı. Kanalı, rakip Demokrat adaylara fazla ekran süresi ayırmakla eleştiren Trump, kendisi hakkında Fox'ta ılan anketlerin çok olumsuz olduğundan da şikayet etti. Trump'ın ilk sonuçlar gelmeye başlamışken yaptığı bu çıkış "seçime dair memnuniyetsizliğin erken işareti" olarak değerlendiriliyor. ABD basınına göre ilk sonuçlar Demokratların "iyi bir gece geçireceğine" işaret ediyor. Sandık başında yapılan yüz yüze görüşmeleri de içeren CNN Seçmen Anketi'ne göre, Amerikalılar gümrük vergileri ve İran savaşı konusunda Donald Trump'tan farklı düşünüyor. Seçmenlerin üçte ikisi Trump'ın gümrük tarifelerinin kendi eyaletlerinde ekonomiye zarar verdiğini söyledi. İran'a askerî müdahaleyi yanlış bulanların oranı ise yüzde 60 oldu. Ayrıca Amerikalıların yaklaşık yarısı İsrail'e verilen desteği "fazla güçlü" buluyor. CNN'e göre, seçmenler yapay zeka konusunda da, teknoloji milyarderleri ile yakın ilişkiye sahip Trump'tan ayrılıyor. ABD'lilerin dörtte üçü yaşadıkları bölgelerde yeni veri merkezleri kurulmasına karşı olduğunu belirtirken halkın yarıdan fazlası yapay zekanın topluma zarar vereceği görüşünde. Haber ajansı Associated Press'in (AP) ilk sandıkların kapanmasıyla eş zamanlı yayınladığı anket, halkın öncelikli kaygısının ekonomi olduğunu gösteriyor. Ankete göre, seçmenlerin dörtte üçü ülkenin mevcut gidişatı karşısında kendisini "öfkeli" veya "memnuniyetsiz" hissediyor. Katılımcıların dörtte üçü ekonomiyi "pek iyi değil" veya "kötü" olarak değerlendiriyor. Ayrıca, her 10 Amerikalıdan dördü kendileri için en önemli meselenin ekonomi olduğunu söylüyor. ABD'de seçmenler özellikle benzin fiyatları ve market alışverişinin maliyetinden şikayetçi. Donald Trump, başkan seçildiği kampanyasında gıda fiyatlarını öne çıkarmış, iyileşme sözü vermişti. Ancak özellikle İran savaşının etkisiyle ABD'de fiyatlar daha da yukarı gitti. Mevcut durumda Kongrenin her iki kanadında da Cumhuriyetçi Parti çoğunluğu elinde tutuyor. Demokratlar Kongrede çoğunluğu sağlarsa görev süresinin kalan iki yılında Başkan Donald Trump'ın gücünü sınırlayabilir. Kampanya sürecinde Demokratlar, İran savaşına yönelik kamuoyu memnuniyetsizliği ve hayat pahalılığı gibi konuları öne çıkardı. Cumhuriyetçilerin kampanyasına ise, aday belirleme sürecinden mitinglere kadar Trump damga vurdu.